ابو القاسم راز شيرازى
97
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
فرمود : « يا اسحاق ! خائف باش از حقّ تعالى مثل آنكه مىبينى او را ، و اگر نبينى او را ، پس بتحقيق كه او مىبيند تو را ، و اگر ببينى كه او نمىبيند تو را ، پس كافر شدهاى به او ، و اگر دانستى آنكه مىبيند تو را حقّ تعالى پس ظاهر كردى معصيت را در حضور او ، پس بتحقيق گردانيدى حقّ تعالى را از اهون « 44 » ناظرين به خود » . و مراتب خوف ، در باب اوّل از « منهج اوّل » ذكر كرده آمد . و خوف قلبى را رهبت و هيبت نامند ، كه : هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلَّذِينَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ « 45 » ، و : « من ذا يعلم ما انت فلا يهابك ؟ » « 46 » . و خوف انبياء و اولياء عليهم السّلام خوف سقوط از درجات قرب حقّ تعالى است : « محنتِ قُرب ، ز بُعدْ افزون است * جگر از محنتِ قُربَم خون است » « 47 » و خوف انبياء و اولياء عليهم السّلام كه خوف از هجران محبوب حقيقى است ، اقوى از خوف سايرين است ؛ زيرا كه چنانكه رجاء محبّين ، اقوى از رجاء زاهدين است ، نيز خوف محبّين از جلال و سطوت محبوب ، و حرمان از فيض حضور او ، اشدّ از خوف زاهدين است ؛ و خوف ايشان ، دليل بر معرفت است ، و علامتش غضب كردن بر نفس و دنيا ؛ چنانكه از آن حضرت وارد است كه : « من عرف اللّه تعالى خافه ؛ و من خاف اللّه سخط النّفس » « 48 » . و علامت ديگر خوف ،
--> ( 44 ) - خوارتر و بىمقدارتر ( 45 ) - به صفحهء 94 از منهج حاضر رجوع گردد . ( 46 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 174 سطر 5 و نيز باب حاضر ، صفحهء 95 سطر 6 رجوع گردد . ( 47 ) - . . . جگر از هيبت . . . : مثنوى « هفت اورنگ » : « سبحة الابرار » : 524 ( 48 ) - آنكس كه خداى را شناخت از او مىهراسد ، و آنكس كه از خدا ترسيد ، بر نفس خويش خشم خواهد گرفت ( و خواهشهاى او را مهار خواهد نمود ) : توضيح : قسمت اوّل حديث مزبور ، در كتاب « بحار الانوار » و « مستدرك الوسائل » از قول حضرت امام صادق -